Trường Mầm non Xuân Hải được thành lập vào tháng 8 năm 1998 theo quyết định số 76/1998/QĐ- UBND ngày 15/8/1998 Trường đóng trên địa bàn Thôn Trung Vân, xã Xuân Hải, huyện Nghi Xuân. Là trường thuộc vùng khó khăn bãi ngang ven biển,  người dân chủ yếu là sản xuất nông nghiệp, làm nghề lao động tự do, nhiều gia đình thuộc hộ nghèo và cận nghèo đời sống của nhân dân còn gặp nhiều khó khăn. Trường luôn nhận được sự chỉ đạo sâu sát, quan tâm giúp đỡ của lãnh đạo Đảng ủy, HĐND, UBND, các ban ngành đoàn thể địa phương về việc xây dựng CSVC mua sắm trang thiết bị phục vụ cho công tác của nhà trường cũng như sự quan tâm thường xuyên của Sở GD&ĐT Hà Tĩnh, phòng GD&ĐT huyện Nghi Xuân. Chính vì vậy, từ ngày đầu thành lập đến nay, nhà trường đã nhiều năm liền đạt danh hiệu trường tiên tiến cấp cơ sở; tập thể lao động tiên tAiến. Tháng 8 năm 2008, nhà trường đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo (BGD&ĐT) công nhận trường Mầm non (MN) đạt chuẩn Quốc gia giai đoạn 2008-2013( Mức độ I). Tháng 11 năm 2014 trường vinh dự được Bộ Giáo dục và Đào tạo (BGD&ĐT)  công nhận lại trường đạt chuẩn quốc gia mức độ I sau 5 năm. Năm học 2015-2016 Trường đươc công nhận đạt kiểm định chát lượng cấp độ 3. Phong trào thi đua nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ của đội ngũ cán bộ, giáo viên và các cháu học sinh của một trường chuẩn Quốc gia liên tục được phát huy.
Trường được xây dựng thiết kế theo hình chữ u với tổng diện tích đất được quy hoạch là 4.228m2. Trường có đầy đủ các phòng học tập cũng như các phòng chức năng đảm bảo theo yêu cầu chuẩn. Trường có 9 nhóm lớp trong đó có 7 lớp mẫu giáo và 2 nhóm trẻ. Tổng số học sinh của trường hiện có: 285 trẻ.

Các phòng  học đều thông thoáng về mùa hè, ấm áp về mùa đông và đủ ánh sáng cho trẻ hoạt động. Với diện tích mỗi lớp học đủ theo diện tích trường đạt chuẩn rất phù hợp cho trẻ hoạt động ở các góc chơi, đảm bảo theo yêu cầu của chương trình giáo dục mầm non. Trường có khoảng 1.200 m sân chơi với các loại đồ chơi, hiện đại, phù hợp với trẻ mầm non. Trường có phòng âm nhạc với diện tích 54m2 thường xuyên tổ chức các hội thi đồ dùng dạy học, thi giáo viên dạy giỏi và sinh hoạt chuyên môn cho nhà trường.
Trường nằm ở trung tâm của xã, địa thế, cảnh quan, khuôn viên đẹp, được xây dựng khang trang rộng rãi, vệ sinh môi trường sạch sẽ nên hàng năm duy trì và đón nhận số lượng  học sinh đến lớp đạt tỷ lệ cao và luôn giữ vững chất lượng, được xếp vào tốp đầu bậc học Mầm non trên địa bàn toàn Huyện.
Xác định đúng đắn trọng trách lãnh đạo của mình, liên tục trong nhiều năm qua trường đã nhiều năm đạt trường tiên tiến cấp cơ sở. Chi bộ nhà trường, nhiều năm liên tục đạt danh hiệu chi bộ trong sạch vững mạnh. Công đoàn nhà trường luôn luôn là công đoàn cơ sở vững mạnh xuất sắc được liên đoàn lao động Huyện và công đoàn Giáo dục Nghi Xuân tặng giấy khen. Với tinh thần đoàn kết, tính thống nhất cao, đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường luôn cố gắng nỗ lực để hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao, đồng thời cũng chú trọng xây dựng đời sống vật chất và tinh thần cho các đoàn viên ngày thêm vững vàng. Với đội ngũ giáo viên nhiệt tình, trách nhiệm, giáo viên phụ trách các lớp đa số là những giáo viên có năng khiếu đã duy trì và phát huy tốt phong trào hoạt động văn nghệ, thể dục, thể thao của nhà trường. Đội ngũ cán bộ giáo viên nhiệt tình, có tinh thần đoàn kết và trách nhiệm cao với mọi công việc được giao, có trình độ năng lực chuyên môn vững vàng, đạt chuẩn 100%, trên chuẩn 94,1%, tận tụy, hết lòng vì các cháu, yên tâm với nghề và thực sự yêu nghề, mến trẻ. Xứng đáng là người mẹ hiền thứ hai của trẻ.
 Mặc dù còn gặp những khó khăn nhất định nhưng từ khi thành lập đến nay, nhà trường đã có nhiều cố gắng trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ, tăng  cường xây dựng cơ sở vật chất, thường xuyên mua sắm, sửa chữa trang thiết bị dạy học nên chất lượng dạy và học của nhà trường ngày một nâng cao.
Nhà trường có đầy đủ hệ thống văn bản pháp quy về Giáo dục và Đào tạo, hằng năm căn cứ vào nhiệm vụ năm học; sự chỉ đạo của Sở Giáo dục; Phòng Giáo dục và Đào tạo và tình hình thực tế của nhà trường, lãnh đạo trường đã xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch có hiệu quả để hoàn thành tốt nhiệm vụ năm học. Nhà trường nghiêm túc thực hiện quy chế chuyên môn, luôn quan tâm chú trọng công tác này như: dự giờ, tổ chức hội giảng, chuyên đề, hội thảo và công tác kiểm tra nội bộ nhà trường. Mỗi năm học, mỗi cán bộ, giáo viên đều có ý thức tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ đồng thời cũng trao đổi để học tập lẫn nhau những kinh nghiệm những sáng kiến hay về đổi mới hoạt động quản lý hoặc chuyên môn, nghiệp vụ. Chất lượng Giáo dục mũi nhọn cũng góp phần khẳng định được vị thế của nhà trường nên công tác bồi dưỡng giáo viên giỏi, Bé khoẻ, bé ngoan được nhà trường đầu tư, quan tâm. Vì vậy, nhất là trong năm năm gần đây đã có giáo viên đạt giáo viên giỏi cấp Huyện, có  sáng kiến đạt cấp tỉnh, đặc biệt năm học này có 1 giáo viên dự thi giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh.
Trường trang bị các thiết bị máy móc làm việc khá đầy đủ, trẻ đến trường được chăm sóc giáo dục theo chương trình giáo dục mầm non. Trẻ ngoan ngoãn, lễ phép, mạnh dạn trong giao tiếp, tích cực hứng thú tham gia vào các hoạt động, có nề nếp trong học tập, vui chơi, vệ sinh, lao động. Sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ  được duy trì thường xuyên.
Tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường gồm 29 người. Trong đó BGH có: 3; giáo viên: 17 (biên chế 15; hợp đồng Huyện 2;), nhân viên: 9 (Biên chế 2; hợp đồng trưòng 7 (6 nhân viên nuôi dưỡng, 1 bảo vệ). Tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường có truyền thống đoàn kết, gắn bó, giúp đỡ nhau trong công việc cũng như trong cuộc sống. Đội ngũ nhà trường có 100%  cán bộ, giáo viên, nhân viên  đạt  trình độ chuẩn và trên chuẩn cao từ trung cấp sư phạm trở lên, trong đó có 18/22 cán bộ, giáo viên có trình độ trên chuẩn; Trung cấp 3/22; 100% giáo viên yêu nghề, mến trẻ, nhiệt tình, tận tâm với công việc chăm sóc giáo dục  trẻ và có nhiều sáng tạo trong việc đổi mới phương pháp dạy trẻ mầm non.
 Trường có 3 tổ chuyên môn: 1 tổ Nhà trẻ + Nuôi dưỡng, 1 tổ Mẫu giáo, 1 tổ hành chính. Trường có 1 chi bộ Đảng riêng, trực thuộc Đảng bộ xã Xuân Hải.  với số lượng đảng viên là: 19/22 đ/c đạt 86 %. Tổ chức công đoàn với số lượng đoàn viên là: 22 đ/c trong đó 100% đều là nữ.    
Nhà trường thực hiện chương trình chăn sóc giáo dục trẻ một cách nghiêm túc, đảm bảo chế dộ sinh hoạt hàng ngày Trẻ đến trường được tìm tòi, khám phá theo các lĩnh vực phát triển thể chất, phát triển nhận thức, phát triển ngôn ngữ, phát triển thẩm mỹ, phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội. Trong khi dạy trẻ tìm tòi, khám phá theo các lĩnh vực trên, giáo viên lồng ghép giáo dục lễ giáo, hình thành kỹ năng sống, giáo dục bảo vệ môi trường, giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; giáo dục Biển hải đảo, biến đổi khí hậu..… cho trẻ.
 Đến với trường mầm non Xuân Hải trẻ  được các cô chăm sóc – giáo dục theo đúng chương trình giáo dục mầm non của Bộ Giáo dục-Đào tạo ban hành theo Thông tư số 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25/7/ 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục- Đào tạo. Được đảm bảo an toàn về thể chất lẫn tinh thần. Thực đơn ăn hàng ngày của trẻ được thay đổi 10 ngày không lặp lạị, đảm bảo an toàn thực phẩm, được  tính toán, cân đối theo chương trình Nustrikids. Để đảm bảo việc giáo dục đạt kết quả toàn diện, tại trường trẻ được nuôi dưỡng theo đúng khoa học từ việc an toàn vệ sinh thực phẩm đến khâu chế biến. Hệ thống bếp một chiều với đầy đủ các dụng cụ nhà bếp theo đúng tiêu chuẩn quy định, các suất ăn của trẻ cũng được nhà trường nghiên cứu cẩn thận, khoa học nhằm đảm bảo chế độ dinh dưỡng cho trẻ . các con được ăn theo các chế độ khác nhau, phù hợp với từng lứa tuổi và nhu cầu của các con. Đặc biệt, thực hiện nghiêm ngặt chế độ dinh duỡng sạch cho trẻ với rau sạch, thịt sạch cho các bữa ăn, nước uống  được đảm bảo  có bình lọc tiệt trùng. Mọi đồ dùng cá nhân của bé như: gối, ca uống nước, khăn mặt, bàn chải đánh răng….đều được dùng riêng cho từng trẻ, được giặt sạch sát trùng.
Ngoài ra, với chương trình học linh hoạt,  trẻ còn được tạo điều kiện phát triển các năng khiếu của mình một cách tự nhiên, tạo cho trẻ niềm đam mê và hứng thú học tập ngay từ khi còn nhỏ. Nhà trường đặc biệt chú trọng phương châm lấy trẻ làm trung tâm, lồng ghép có hiệu quả các chuyên đề trong mọi chương trình và hoạt động của trường, vì vậy trong mọi việc từ rèn luyện nề nếp ăn, ngủ tới việc học tập, nhà trường đều căn cứ vào sự phát triển của từng trẻ để có phương pháp đưa dần các cháu vào nếp sinh hoạt và học tập chung của trường một cách hài hòa nhất, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của các cháu sao cho phát huy được tính sáng tạo, ham học hỏi ở trẻ một cách tốt nhất .Trẻ mầm non cần được “học mà chơi, chơi mà học” ở đây Trẻ  được học trong khi chơi, được làm quen với một số kiến thức sơ đẳng một cách tự nhiên, từ từ, có hệ thống theo chương trình quy định của Bộ GD&ĐT. 
 Nhà trường luôn làm tốt công tác tham mưu với các cấp chính quyền địa phương, phối kết hợp và xây dựng mối  quan hệ gắn bó và phát huy vai trò của hội cha mẹ học sinh, đóng góp giúp đỡ nhà trường như lao động làm khuân viên trường, làm vườn rau sạch phục vụ nhu cầu rau sạch cho trẻ , quyên góp quỹ  hỗ trợ để tặng thưởng cho giáo viên và học sinh đạt kết quả cao.
 Tuyên truyền các bậc phụ huynh và cộng đồng nuôi dạy con theo khoa học, phòng chống suy dinh dưỡng và vệ sinh phòng bệnh. Đoàn kết, gắn bó lắng nghe ý kiến góp ý bổ sung trong quá trình chăm sóc giáo dục
Tất cả các hoạt động của nhà trường đều được kiểm tra một cách chặt chẽ, chu đáo đến từng chi tiết nhỏ. Với tất cả những giá trị thiết thực mà nhà trường mang đến cho học sinh với mức học phí vừa phải,  Trường Mầm Non Xuân Hải mong muốn tạo dựng cho trẻ môi trường học tập tốt nhất, hỗ trợ tối đa cho việc hình thành nhân cách, hình thành nếp sống, nếp sinh hoạt khoa học cho trẻ, vì vậy các bậc phụ huynh có thể tin tưởng giao con cho các cô chăm sóc và dạy dỗ. Với phương châm ‘‘Mỗi ngày đến trương là một ngày vui’’, dành cho con trẻ những gì yêu thương nhất.