BÌNH MINH TỪ TRO TÀN LỊCH SỬ

Có những buổi chiều tan làm muộn, khi ánh hoàng hôn buông nhẹ xuống những con kênh lặng lờ của miền Tây, tôi đi ngang qua con đường mang tên một người anh hùng đất phương nam mà lòng bỗng se lại. Dòng nước vẫn trôi, hàng dừa vẫn nghiêng mình soi bóng, tiếng trẻ con vẫn ríu rít bên những con đường lớn, nhỏ vậy mà trong khoảnh khắc ấy, tôi thấy như có một lớp sương quá khứ khẽ phủ lên hiện tại thời của hoa lửa, của những con người đã sống và hy sinh giữa vùng sông nước đầy gian khó nhưng cũng vô cùng kiên cường.

Tôi sinh ra khi miền Tây đã yên bình, khi những cánh đồng lúa bạt ngàn chỉ còn tiếng máy gặt reo vui, khi những chuyến đò chở đầy câu chuyện đời thường chứ không còn thấp thoáng bóng dáng quân thù. Nhưng trong những câu chuyện bà kể, trong lời ru mộc mạc của mẹ, tôi vẫn nghe vọng về hình ảnh những người anh hùng miền tây năm xưa, những con người đã coi đất này như máu thịt, coi từng dòng sông, ngọn gió là đồng đội, là hậu phương vững chắc cho cuộc kháng chiến trường kỳ.

Miền Tây không chỉ có phù sa và hoa trái, mà còn có cả một lịch sử thấm đẫm hy sinh. Ở nơi ấy, đã từng có  ông Nguyễn Trung Trực hiên ngang với lời thề lẫy lừng: “Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây.” Có những người con gái như chị Sứ, như Võ Thị Sáu, mang trong tim ngọn lửa bất khuất, bước ra pháp trường vẫn ngẩng cao đầu, vẫn hát giữa cái chết đang cận kề. Những con người ấy không sinh ra để trở thành huyền thoại, họ chỉ đơn giản là những người trẻ yêu quê hương mình đến tận cùng.

       Một lần gần đây, tôi về thăm nghĩa trang liệt sĩ tỉnh Hậu Giang cũ, nay là thành phố Cần Thơ. Những hàng bia trắng nằm im giữa tiếng gió lao xao của rặng tràm. Tôi đọc từng cái tên, thấy quen thuộc như thể họ là anh, là chú, là người làng bên bờ kênh năm cũ. Có người hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ cái tuổi mà hôm nay tôi vẫn đang loay hoay giữa giấc mơ, giữa những băn khoăn về tương lai.

      Tôi cúi xuống, đặt tay lên tấm bia lạnh, nơi khắc dòng chữ giản dị: hy sinh vì Tổ quốc. Gió từ con sông thổi về, mang theo mùi bùn non và hương lúa chín. Tôi bỗng tưởng tượng về một buổi tối năm xưa, khi người chiến sĩ miền tây khoác súng băng qua cánh đồng, lội qua con rạch nhỏ, rời xa mái nhà lá đơn sơ, rời xa ánh đèn dầu leo lét và lời dặn dò nghẹn ngào của mẹ.

Anh ! một chàng trai sông nước có thể chưa từng đi xa khỏi quê hương, chưa từng biết thế giới ngoài kia rộng lớn đến nhường nào. Nhưng khi cần, anh sẵn sàng rời chiếc xuồng quen thuộc, bỏ lại những buổi chiều thả lưới, những mùa nước nổi đầy cá tôm, để bước vào rừng tràm, vào chiến khu, trở thành người lính giữa thời hoa lửa. Trong ba lô anh có lẽ vẫn còn mùi khói bếp, có chiếc khăn rằn thấm mồ hôi, và cả nỗi nhớ dịu dàng về người con gái đợi chờ nơi bến sông.

Thời hoa lửa ở miền tây không ồn ào như nơi phố thị, mà âm thầm, bền bỉ như dòng nước chảy. Những trận đánh diễn ra giữa đồng lầy, giữa rừng ngập mặn, nơi thiên nhiên và con người cùng hòa vào một cuộc chiến sinh tử. Mỗi bờ kênh, mỗi gốc dừa đều có thể là nơi ghi dấu một câu chuyện chưa kịp kể, một cuộc đời chưa trọn vẹn.

Là người trẻ hôm nay, tôi nhìn lại và thấy mình thật nhỏ bé trước những hy sinh lớn lao ấy. Tôi có thể dễ dàng than phiền vì áp lực công việc, vì những nỗi buồn vu vơ, nhưng họ những anh hùng miền tây đã đối mặt với đói nghèo, bom đạn, cái chết mà vẫn không lùi bước. Họ chọn đứng lên, không phải vì muốn trở thành anh hùng, mà vì không thể làm ngơ trước vận mệnh của quê hương mình.

Có những lá thư đã gửi đi từ chiến khu U Minh, từ Đồng Tháp Mười, từ những cánh rừng ngập nước:

“Má ơi, con vẫn khỏe. Nếu con có mệnh hệ gì, má đừng buồn. Con chỉ mong đất nước mình được yên bình, quê mình không còn cảnh chia ly...”

Những dòng chữ mộc mạc ấy chứa đựng cả một tấm lòng yêu nước son sắt, giản dị như chính con người miền Tây: chân chất, hiền lành nhưng khi cần thì kiên cường đến lạ.

Tôi đứng giữa miền quê yên ả hôm nay, nhìn những cánh đồng xanh mướt trải dài đến tận chân trời, nghe tiếng gió xào xạc qua hàng dừa nước, mà lòng thầm thì lời tri ân. Mỗi hạt lúa chín, mỗi mùa nước nổi, mỗi buổi chợ quê rộn ràng đều có bóng dáng của những con người đã mãi nằm lại để giữ gìn mảnh đất này.

Thời hoa lửa đã lùi xa, nhưng ký ức về những anh hùng miền tây vẫn còn đó, lặng lẽ mà bền bỉ như phù sa bồi đắp qua năm tháng. Họ đã hóa thân vào đất, vào sông, vào từng con gió thổi qua miền quê hiền hòa này, để hôm nay tôi được sống, được mơ và được tự do.

Tôi hiểu rằng, yêu nước không phải lúc nào cũng là những điều lớn lao. Đôi khi, đó là cách tôi giữ gìn từng dòng sông quê hương, trân trọng từng tấc đất cha ông để lại, và sống sao cho xứng đáng với những tuổi xuân đã gửi lại giữa thời hoa lửa.

Và tôi đại diện cho tập thể Cán bộ, Giáo viên, Nhân viên Trường Mẫu giáo Vị Bình, xin cúi đầu tưởng nhớ những anh hùng đã ngã xuống trên mảnh đất này, nơi tuổi trẻ từng nở rực rỡ giữa bom đạn và khói lửa, để hôm nay miền sông nước được bình yên, để những mùa lúa vẫn xanh và những giấc mơ vẫn tiếp tục lớn lên.