TÂM TƯ CỦA NGHỀ GIÁO VIÊN MẦM NON
TÂM TƯ CỦA NGHỀ GIÁO VIÊN MẦM NON
“Mùa xuân ai đi hái hoa
Mà em đi nuôi dạy trẻ
Sao em muốn đàn em mau khỏe
Sao em muốn đàn em mau ngoan
Hay bởi vì em quá yêu thương
Những đôi môi đỏ, những đôi má tròn…”
Yêu sao những ánh mắt hồn nhiên biết nói, những câu nói ngô nghê, những nụ cười giòn tan của trẻ nhỏ…Tôi giường như được trẻ hóa, được sống lại tuổi thơ của mình bên những đứa trẻ. Nghề giáo có lẽ chỉ vui khi cô yêu trẻ, trẻ yêu mến cô. Niềm vui của cô đơn giản chỉ là được thấy các con của mình vui khỏe hằng ngày khi tới lớp. Cô vui khi các con biết cầm bút đúng cách…Cô cười khi các con biết và thực hành được những gì cô dạy…Cô hạnh phúc là khi đón chào một tuần mới sau hai ngày cuối tuần các con nói với cô “con nhớ cô”. Niềm vui của các cô giáo mầm non đến từ những điều thật sự bình dị.
Đầu tiên phải nói rằng giáo viên mầm non là một nghề đặc biệt, nhất là trong xã hội hiện nay, người giáo viên đảm nhận công tác chăm sóc và giáo dục trẻ em dưới 6 tuổi, là đối tượng chưa ý thức được hành vi và nhận thức chủ yếu trên tư duy trực quan. Công việc này không đơn thuần chỉ là một nghề nghiệp, một phương tiện kiếm sống của người giáo viên; bằng nhiều phương pháp giáo dục các cô giáo mầm non hướng tới việc hình thành nhân cách, đạo đức tốt đẹp cho trẻ mầm non, giúp các em biết yêu cái đẹp, ghét cái xấu, cái ác, biết xây dựng các giá trị đạo đức tốt đẹp trong tương lai, bởi lẽ hầu như thời gian trẻ ở trường, gắn bó với cô nhiều hơn là gắn bó với bố mẹ, bé đến trường lúc hơn 7h sáng và trở về nhà với cha mẹ lúc 17h chiều. Trong khoảng thời gian đó, giáo viên mầm non chính là người vừa dạy bé học hành, vừa chăm sóc bé với từng chén cơm, từng miếng nước. Thử hỏi, nếu không xuất phát từ chín trái tim của một người yêu trẻ liệu có thể gắn bó được với trẻ nhiều như thế hay không?
Từ chưa đến 7h sáng, giáo viên mầm non đã phải có mặt ở trường, mặc dù ai trong số đó cũng có gia đình, cũng có việc nhà, cũng có con nhỏ…tuy nhiên phải đến lớp sớm để lau dọn, sắp xếp bàn ghế để đón trẻ. Đến 8h, bắt đầu dạy theo chương trình, nào hoạt động chung, hoạt động góc, hoạt động ngoài trời... Tất cả phải được thực hiện hàng ngày, hàng tuần theo quy định. Sau đó, cho các con vệ sinh rửa tay, lau mặt, cho trẻ ăn, các con đi vệ sinh rồi cô cho các con ngủ. Buổi chiều lại quy trình cho trẻ dậy, sau đó ăn phụ, tổ chức các hoạt động chiều ôn luyện kiến thức, lao động, vui chơi và vệ sinh trả trẻ. Trẻ mầm non không giống các lứa tuổi khác, các con sống theo cảm xúc, vui thì cười, buồn thì khóc, có khi bạn chỉ trêu đùa cũng khóc, hoặc bỗng dưng nhớ mẹ cũng khóc, lúc đó cô giáo phải lại ôm ấp, vỗ về các con và động viên trẻ. Cô giáo thật sự rất vất vả, cứ luôn chân luôn tay với các công việc và phải để ý liên tục đến các cháu, vì trẻ lứa tuổi mầm non rất hiếu động, chạy nhảy vận động nên rất dễ bị ngã xây xước chân tay. Cuối ngày, có thể có cháu được đón muộn do phụ huynh có việc bận đột xuất, cô lại là người cùng trẻ chờ bố mẹ, người thân đến đón. Việc đi sớm về muộn mỗi ngày cũng là chuyện thường xuyên với cô giáo mầm non, bên cạnh đó một tiết dạy của cô đâu chi đơn thuần được ngồi nhìn bé chơi, nhìn bé nô đùa…Cũng giống như những giáo viên khác, giáo viên mầm non cũng cần phải chuẩn bị bài giảng để có những bài dạy dễ hiểu nhất dành cho bé. Phải nói rằng, cô giáo mầm non đa tài lắm. Quả đúng như vậy. Giáo viên mầm non là tổng hợp tất cả các nghề. Đầu tiên là một “bác sĩ”, bởi vì để trở thành giáo viên mầm non, các cô cũng phải hiểu một cách căn bản nhất về các bệnh thường gặp của trẻ, cách phòng ngừa và điều trị. Bên cạnh đó, các cô giáo mầm non còn là những chuyên gia tâm lý của trẻ. Không nắm bắt được đặc điểm tâm lý của từng trẻ thì không thể đưa ra phương pháp giáo dục trẻ đúng đắn được. Qua mỗi chương trình văn nghệ hay hội thi, giáo viên mầm non còn là “nghệ sĩ múa”, “ca sĩ”… Không chỉ hát hay, múa dẻo, mà giáo viên mầm non còn là những nhà “biên đạo múa” tài ba khi tổ chức các lễ hội cho trẻ. Các tiết mục văn nghệ của cô và cháu dàn dựng, biểu diễn luôn nhận được sự khen ngợi của khán giả. Rồi nữa, giáo viên mầm non là một “họa sĩ” có nghề. Hàng ngày phải chuẩn bị đồ dùng học tập, đồ chơi cho để phục vụ cho các hoạt động của trẻ. Đến các trường mầm non nhìn các bức tranh vẽ, xé dán, những hình ảnh ở các góc chơi và trang trí lớp sinh động thì đúng thật nói các cô là “họa sĩ” quả không sai. Đồ dùng, đồ chơi của giáo viên mầm non làm hầu hết là tận dụng từ những phế liệu như chai nhựa, hộp giấy, mẩu gỗ, vải vụn…
Tuy nhiên có những nỗi niềm chất chứa, mà những cô giáo mầm non không biết san sẻ cùng ai…Nghề giáo có lẽ chỉ vui khi trò yêu cô, trò mến cô. Niềm vui của cô là được thấy bé học sinh của mình vui chơi, nô đùa hằng ngày. Cô vui khi bé biết cầm bút đúng cách tô vẽ những con vật nghộ nghĩnh. Cô cười khi bé biết hát giòn tan những bài hát chỉ vỏn vẹn 4 câu. Cô khóc trong niềm hạnh phúc là khi đón chào một tuần mới sau hai ngày cuối tuần bé nói với cô bé nhớ cô. Vậy đó, cảm nhận về nghề giáo viên lấy niềm vui từ những điều thật sự bình dị. Cảm nhận về nghề giáo viên mầm non còn là sự thở phào nhẹ nhõm khi đến cuối ngày không có phụ huynh nào gọi điện cho cô báo rằng bé bị thế nọ, thế kia. Cũng từ tâm sự của một cô giáo mầm non chia sẻ rằng: “ bọn em chỉ nhẹ đầu khi cho đến tối không có ai gọi phàn nàn về các cháu trong ngày hôm đó”…
Các bé còn nhỏ kèm tính năng động, đôi khi những lần đu nhau, đẩy nhau trong lớp khi nô đùa cùng các bạn khó có thể tránh khỏi những xây xát nhẹ. Một phần áp lực nặng nề luôn đè nặng lên vai những cô giáo mầm non, đó là những áp lực về trách nhiệm. Giáo viên mầm non luôn có tâm lý lo lắng những điều bất ngờ có thể xảy ra ngoài tầm kiểm soát hoặc bất khả kháng ở trường. Giáo viên phải đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ, trong khi trẻ nhỏ, hệ vận động và xương khớp đang trong quá trình phát triển và hoàn thiện thì việc rủi ro và tai nạn thường khó tránh khỏi. Bé đang đi va vào bạn, ngã chống tay xuống đất bị trẹo tay, chạy xô vào bạn, ngã bị bầm tím, chơi ngoài sân chạy nhảy cũng ngã, tranh giành đồ chơi đánh bạn, cắn hoặc xô bạn ngã là chuyện thường xảy ra. Chuyện học sinh tè ra quần cô lúc cô bế dỗ nín khóc hay nôn ói ra người cô giáo là chuyện bình thường. Có lần add đã từng bắt gặp, có một cháu bị ốm nhẹ, dù đã được cô quan tâm những bất ngờ cháu lên cơn sốt và co giật, lúc đó, các cô một mặt liên hệ với phụ huynh học sinh, mấy cô hoảng hốt ôm cháu đi cấp cứu. Lúc ấy, nhiều cô giáo đã bật khóc vì lo cho cháu và thương đồng nghiệp. Những giọt nước mắt của những người mẹ thứ hai của trẻ khiến nhiều người không thể cầm lòng…
Còn muôn vàn những tình huống mà giáo viên mầm non phải đối mặt hàng ngày. Nhưng có một áp lực nữa, đó là đôi khi giáo viên mầm non cũng là một “nạn nhân” của mạng xã hội. Đôi khi dư luận xã hội dậy sóng “lên án theo phong trào” khi trên báo chí xuất hiện một mẩu tin, một bức ảnh, hay một đoạn clip tố cáo, làm chứng việc các bảo mẫu, giáo viên mầm non có hành vi đánh đập, gây nguy hiểm cho trẻ. Đó là điều rất dễ hiểu, và thực tế đúng là có những vụ việc như thế khiến pháp luật vào cuộc, lên tiếng “cảnh tỉnh” các bậc phụ huynh, khiến xã hội trở nên nhạy cảm hơn với mọi thứ liên quan đến “mầm non”. Dư luận xã hội đã bao giờ nhìn nhận công bằng rằng những người bị bắt giữ, tố cáo trong các vụ bạo hành trẻ mầm non chỉ là thiểu số trong số hàng trăm nghìn giáo viên chân chính? Nhiều khi chúng tôi cũng phải rơi nước mắt vì xót xa thương trẻ, và thấy phẫn nộ với những hành vi bất nhân của những bảo mẫu không có lương tâm nghề nghiệp đó. Làm nghề sư phạm điều đầu tiên cần có là yêu thương trẻ, đã yêu thương thì làm sao có thể làm đau những bé ngây thơ vô tội được?
Vất vả là thế, áp lực là thế nhưng rồi nhìn những khuôn mặt thơ ngây, nụ cười trong sáng và những đôi mắt trong veo của trẻ đã khiến họ vượt qua tất cả, tuy nhiên họ cũng có những niềm hạnh phúc riêng mà ít người có được. Trong mắt trẻ thơ, cô giáo mầm non như những thần tượng. Con của add cũng là học sinh mầm non, khi về nhà lúc nào các con cũng nói “cô của con chỉ thế này, cô của con chỉ thế kia” , thậm chí khi nghỉ bịnh ở nhà, khi uống thuốc cũng bảo mẹ đưa đến trường để cô giáo con cho uống, để các bạn khen con… Chúng tôi vui lắm khi các con có tiến bộ hàng ngày. Rồi có đứa không chịu ăn rau, ăn thịt… thì qua vài tuần đến lớp, được sự động viên của cô thì cháu nó đã biết ăn các thức ăn mà trước đó chưa từng ăn….Cô giáo của con add đã chia sẻ: “Cháu nó có chuyện gì vui buồn ở nhà đến cũng kể cho cô nghe, gặp cô ở đâu cũng phải chạy đến ôm cô bằng được. Cô giáo mầm non yêu lắm những câu nói hồn nhiên, những câu chuyện không đầu không cuối của trẻ và cả trân trọng sự tin yêu của phụ huynh học sinh khi thấy trẻ tiến bộ hàng ngày”...
Để đạt hiệu quả cao trong việc nuôi dạy trẻ thì giáo viên cũng phải biết chia sẻ, lắng nghe và quan tâm đến trẻ mỗi ngày bằng cách giao tiếp về cuộc sống của trẻ, xây dựng ý thức thân thiện với trẻ, với phụ huynh và đồng nghiệp; chú ý thay đổi phương pháp dạy đổi mới hấp dẫn với trẻ sẽ cuốn hút trẻ tương tác và phát huy trí tuệ. Công việc đòi hỏi giáo viên phải kiên nhẫn, yêu trẻ, có tâm với nghề. Bởi trẻ con là tờ giấy trắng, tinh khôi, giáo viên mầm non cùng gia đình và xã hội hãy cùng nhau viết lên đó những điều tốt đẹp nhất. Trước thực trạng hiện nay, các cô giáo mầm non không mong mỏi gì hơn là nhận được sự cảm thông và chia sẻ từ phía phụ huynh để giảm bớt áp lực và cùng chung tay chăm sóc và bảo vệ trẻ một cách tốt đẹp nhất. Add hiểu rằng chỉ có lòng yêu nghề, mến trẻ mới giúp các cô giáo mầm non vượt qua nhiều áp lực công việc để gắn bó với nghề.
Vậy là những bậc phụ huynh, chúng ta hãy trải lòng, mở lòng hơn để hiểu được cuộc sống, những trăn trở, nỗi niềm của những giáo viên mầm non…Áp lực công việc như vậy nhưng vì yêu nghề một tình yêu thương trẻ trong lòng, được nhìn thấy các con là xua tan đi bao lo toan áp lực bộn bề của cuộc sống. Cảm giác mệt mỏi ấy dần qua nhanh bởi mỗi ngày tôi được yêu thương, chăm sóc, dạy dỗ những gương mặt thơ ngây, ngắm nhìn những ánh mắt to tròn của các con tôi cảm thấy những lời trách móc kia chỉ là một nét chấm phá trong muôn vài nét chấm phá khác trong bức tranh muôn màu của cuộc sống đời thường mà thôi.
Tôi luôn tạo cảm giác an toàn, vui vẻ mỗi khi các con đến trường, đến lớp. Ngay cả khi các con nôn trớ, những lúc các con khóc … Tuy nhiên những điều đó chưa bao giờ làm tôi mất đi tình yêu với trẻ, tình yêu nghề trong tôi. Được làm nghề mình thích, mình yêu tôi cảm thấy mỗi ngày trôi qua thật ý nghĩa biết bao. Cảm giác thật hạnh phúc khi các con gọi “ Cô ơi”, dường như tiếp thêm tình yêu thương thay vì trách nhiệm, nhất là khi chúng tôi phải vào nhiều vai trong một ngày, vừa là mẹ, vừa là cô giáo, vừa là thầy thuốc, có lúc lại là một chuyên gia tâm lý…Thật không dễ dàng gì!
Niềm vui của cô giáo mầm non chính là được nhìn thấy các con vui chơi, nô đùa, ăn hết suất, ngủ đủ giấc, được cùng cô và các bạn “học bằng chơi, chơi bằng học”, được nhìn thấy các con tiếp thu kiến thức một cách ngộ nghĩnh, sáng tạo theo suy nghĩ và cách riêng của mình. Mỗi ngày đến lớp nhìn thấy từng gương mặt đáng yêu, trong tôi có biết bao cảm xúc và niềm hy vọng, mơ ước về ngày mai tươi sáng của các con. Những cô giáo mầm non tuy tóc không bạc trắng vì bụi phấn nhưng lại như những con đò cần mẫn. Những con đò ấy cứ âm thầm, lặng lẽ hàng ngày, bỏ lại sau lưng bao nỗi nhọc nhằn, bước qua mọi khó khăn, rào cản, áp lực phía trước để ươm những mầm non cho tương lai
Mỗi người đều có lí do của riêng mình khi bước chân vào nghề, nhưng với riêng tôi điều dễ nhận thấy cho dù có làm nghề gì, công việc gì đi chăng nữa cũng đều phải xuất phát từ tâm, từ tình yêu nghề, điều đặc biệt hơn đối với giáo viên mầm non trên hết còn phải có tình yêu trẻ thực sự và có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc. Yêu trẻ không chỉ bằng lời nói, bằng suy nghĩ mà bằng chính hành động bởi: “Càng yêu nghề bao nhiêu, càng yêu người bấy nhiêu”. Để làm tốt vai trò của mình, cô giáo mầm non thật không dễ dàng gì, nhưng tôi tin rằng với lòng yêu nghề mến trẻ và trách nhiệm với nghề tôi sẽ và luôn luôn làm tốt vai trò của cô giáo mầm non, người mẹ hiền thứ hai trong mắt trẻ. Hạnh phúc thật giản đơn khi được làm công việc mình thích.
Thật ý nghĩa và hạnh phúc biết bao khi những cô giáo Mầm non như chúng tôi vừa làm cô giáo vừa làm mẹ hiền, những người đặt nền móng đầu tiên cho sự phát triển nhân cách của một con người. Cho dù cuộc sống đời thường còn bao khó khăn vất vã nhưng chúng tôi vẫn nghị lực vượt qua tất cả, vẫn tràn đầy niềm tin, tràn đầy nhiệt huyết, yêu nghề, mến trẻ, âm thầm lặng lẽ cống hiến và hy sinh.
"Mỗi đứa trẻ như một bông hoa, nụ cười của trẻ là niềm hạnh phúc nhất”.
Vị Thanh, ngày 10 tháng 02 năm 2025
Người viết
Võ Thị Lựa
