Các kỹ năng cần thiết cho trẻ khi bước vào Tiểu học (tập 2)

5. Kỹ năng quản lý cảm xúc/kiểm soát cảm xúc:

Trẻ em cũng hệt như người lớn, đều có những trải nghiệm cảm xúc với những cung bậc khác nhau. Trẻ có thể thấy buồn chán, căng thẳng, lo lắng, thất vọng, sợ hãi,… Điều quan trọng là trẻ cần được học các kỹ năng ứng phó để kiểm soát cảm xúc và hành động theo hướng tích cực. Kỹ năng sống tiểu học góp phần xây dựng con người của trẻ thì không thể không nói đến kỹ năng quản lý cảm xúc.

Các gợi ý ứng phó với sự căng thẳng:

• Hãy đề nghị con mô tả những cảm nhận mà con đang cảm thấy hay gọi tên những “cảm xúc khó chịu”.
• Hãy thảo luận những hoạt động có thể giúp con giải tỏa những cảm xúc đó như: tập luyện thể dục thể thao, sáng tạo nghệ thuật, đọc truyện tranh, chơi trò chơi…
• Hãy dạy con nói những điều tốt đẹp về bản thân hoặc đóng vai người bạn gặp vấn đề để đề nghị con đưa ra những lời khuyên hay nói những lời tử tế.
• Hãy cùng con chia sẻ người có thể giúp đỡ con giải quyết những khó khăn này.

6. Kỹ năng kiềm chế sự tức giận:

Ở độ tuổi nhỏ hơn, trẻ thường được người lớn cưng chiều và đáp ứng tất cả mọi yêu cầu. Điều đó đã khiến một số trẻ cảm thấy không hài lòng nếu một chuyện gì đó xảy ra không như trẻ mong muốn, dẫn đến việc trẻ dễ tức giận và trở nên ngang bướng.

Có được kỹ năng kiềm chế sự tức giận, trẻ cũng hình thành được những đức tính tốt của một học sinh tiểu học. Chẳng hạn như trẻ sẽ không có những đòi hỏi quá đáng với người khác, trẻ cũng sẽ có được sự đồng cảm ở những mặt chưa tốt của người khác. Điều chỉnh được sự tức giận cũng giúp trẻ trở nên khôn ngoan và có cái nhìn khách quan hơn ở mọi vấn đề.

Một số biện pháp để kiểm soát các cơn giận dữ được gợi ý như:

• Hãy nhận biết được các dấu hiệu khi con chuyển từ trạng thái khó chịu sang tức giận.
• Dạy con những bài tập tự trấn tĩnh khi con không tức giận như đếm nhịp thở, căng và thả lỏng…
• Cùng thảo luận với con để thống nhất 2 – 3 việc làm mà con có thể kiểm soát được sự tức giận của bản thân.

7. Biết nói lời cảm ơn, xin lỗi:

Cũng tương tự như những kỹ năng sống tiểu học khác, hãy dạy con biết nói lời cảm ơn, xin lỗi ngay từ sớm. Dạy trẻ kỹ năng này, cha mẹ sẽ hình thành cho trẻ một giá trị sống đáng quý trong cách ứng xử với người khác. Dạy kỹ năng sống cho trẻ tiểu học  biết nói lời cảm ơn, xin lỗi, trẻ sẽ dần khiêm tốn và yêu thương mọi người xung quanh.

Cách ứng xử này sẽ thể hiện được rằng trẻ là một đứa trẻ hiểu chuyện và biết cách tôn trọng người khác. Hơn nữa, khi thấy được thái độ chân thành của trẻ trong lời cảm ơn và xin lỗi đó, bất kỳ ai cũng sẽ có cảm tình và sẵn lòng tha thứ/giúp đỡ trẻ trong những lần tới.

Cha mẹ hãy:

• Nói với trẻ rằng dù bất kỳ ai lớn tuổi, bằng tuổi hay nhỏ tuổi hơn, trẻ cũng cần bày tỏ lời cảm ơn hoặc xin lỗi một cách chân thành nhất.
• Dạy trẻ biết cách nhận lỗi và không được có thái độ đổ lỗi cho người khác.
• Mỗi khi nhận được sự giúp đỡ hay bất cứ thứ gì của người, trẻ hãy mỉm cười đón nhận và bày tỏ lòng biết ơn của mình.

8. Kỹ năng chào hỏi:

Một cách chào hỏi đúng mực nghĩa là lễ phép với người lớn tuổi và hòa nhã với người bằng tuổi hoặc nhỏ tuổi hơn. Đây là một trong những đức tính và nhân cách tốt đẹp nhất của con người, đặc biệt là với người Việt Nam có truyền thống “đi dạ, về thưa”.

Cha mẹ cũng đừng nghĩ rằng trẻ chẳng cần rèn luyện kỹ năng này làm gì vì nó là điều xảy ra mỗi ngày và trẻ phải biết điều đó. Trên thực tế, việc trẻ không có thái độ chào hỏi đúng mực rất thường hay xảy ra. Khi đó, một số phụ huynh chọn cách la rầy trẻ và bắt buộc trẻ không được tái phạm. Điều này chẳng những không giúp trẻ biết cách chào hỏi đúng mà còn khiến trẻ cảm thấy không phục.

Thay vì vậy, hãy rèn luyện cho trẻ cách chào hỏi lễ độ, hòa nhã mỗi khi gặp người khác. Trước khi gặp một người nào đó, hãy nhắc nhớ trẻ việc chào hỏi họ và nên chào hỏi như thế nào cho phải phép.

Nếu trẻ cảm thấy rụt rè và lạ lẫm với người khác, cha mẹ hãy cổ vũ để trẻ trở nên mạnh dạn hơn. Và nếu có thể, cha mẹ hãy là người mở đầu lời chào của mình trước để trẻ theo đó mà chào hỏi người đối diện