Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 1
Tháng 11 : 8
Năm 2019 : 207
A- A A+ | Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+ Tăng tương phản Giảm tương phản

CHIẾN LƯỢC GIÁO DỤC HƯỚNG TỚI TẦM CAO MỚI

Mục tiêu cụ thể của ngành giáo dục vào năm 2020: Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi vào năm 2015; giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng xuống dưới 10%. Về giáo dục phổ thông: 99% học tin học, 95% học THCS đúng độ tuổi, THPT và tương đương 80%. Trẻ khuyết tật đi học 70%. Tỉ lệ lao động qua đào tạo ĐH và TCCN 70%, đạt 350 đến 400 sinh viên/ vạn dân…

Chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020: Hướng tới tầm cao mới

Một giờ thực hành thí nghiệm của học sinh THPT. Ảnh: Anh Khôi

Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011-2020 không chỉ là cơ hội mà còn là thách thức đối với những ai có trách nhiệm và tâm huyết với sự nghiệp trồng người.

Giáo Dục TP.HCM xin giới thiệu ý kiến của PGS.TS Đặng Bá Lãm (Viện Nghiên cứu khoa học quản lý giáo dục thuộc Học viện Quản lý giáo dục) về thành tựu và khó khăn khi thực hiện chiến lược giáo dục quốc gia.

1. Giống như các lĩnh vực kinh tế - văn hóa - xã hội, lĩnh vực giáo dục cũng có nhu cầu về một chiến lược mới để thay đổi căn bản tình hình thực tế theo chiều hướng tốt, đặc biệt là trong hoàn cảnh có nhiều biến động và nhiều vấn đề bức xúc. Như vậy, bằng việc xây dựng và thực thi chiến lược, chúng ta có thể đưa hệ thống giáo dục đến gần với mục tiêu dài hạn theo “kịch bản” như mong muốn. Chiến lược phát triển giáo dục được phân thành hai loại: Chiến lược tổng thể và chiến lược bộ phận. Mỗi loại chiến lược trên lại được chia ra thành các cấp như: Cấp quốc gia, cấp địa phương và cấp cơ sở. Mối quan hệ giữa chúng là mật thiết và gắn kết chặt chẽ.

Qua 10 năm thực hiện chiến lược phát triển giáo dục ở giai đoạn 2001-2010, ngành giáo dục đã khẳng định được những thành tựu mà trước đó chưa có. Cụ thể là hệ thống giáo dục tại các địa phương đã thỏa mãn tốt hơn nhu cầu học tập suốt đời của người dân. Không chỉ góp phần nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài với các chủ trương đúng đắn mà quy mô còn mở rộng cả về số lượng trường lớp và số lượng người học. Song song đó, chất lượng giáo dục cũng đã có những bước tiến vững chắc, đặc biệt là ở các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội thuận lợi. Công tác đánh giá thi cử ở từng bậc học đã được đổi mới và khoa học hơn. Công bằng xã hội trong giáo dục từng bước cải thiện với nhiều chính sách và biện pháp đầu tư.

2. Tuy nhiên, qua 10 năm thực hiện chiến lược trên, nhiều yếu kém của ngành giáo dục đã được bộc lộ. Vùng nông thôn, đặc biệt là vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa còn gặp nhiều trở ngại trong việc duy trì phổ cập giáo dục, mở rộng quy mô giáo dục và huy động trẻ ra lớp. Chất lượng giáo dục đại trà, đặc biệt là ở bậc ĐH còn thấp, phương pháp giáo dục nhìn chung còn lạc hậu và chậm đổi mới. Học sinh còn yếu kỹ năng thực hành, thiếu sáng tạo và tính năng động. Giáo dục còn nặng về hàn lâm và nghiêng về thi cử. Vì thế học sinh còn thiếu hiểu biết thực tế và yếu kém về năng lực giao lưu quốc tế. Trong khi đó, giáo dục thể chất lại thiếu những cú đột phá mạnh mẽ. Mặc dù đã được cải thiện nhưng nhìn chung các điều kiện bảo đảm phát triển giáo dục vẫn còn nhiều bất cập và chưa đáp ứng với đòi hỏi nâng cao chất lượng giáo dục ở mọi bậc học. Đặc biệt, nguồn tài chính cho giáo dục chưa đảm bảo, nhất là ở những địa phương khó khăn. Việc quản lý giáo dục còn có khoảng cách lớn với sự phát triển của xã hội và bản thân ngành giáo dục nên chưa có các giải pháp hữu hiệu và triệt để. 

Vậy đâu là nguyên nhân gây ra tình trạng trên? Trước hết xét về tầm vĩ mô, chiến lược phát triển giáo dục mới chỉ có các ban quản lý từng chương trình, dự án cụ thể chứ chưa thành lập được một ban quản lý chung nhằm triển khai toàn bộ các hoạt động thực hiện của chiến lược. Vì thế nên xảy ra tình trạng chỉ đạo các hoạt động thực hiện thiếu sự tập trung và thống nhất. Chậm đổi mới về tổ chức và quản lý giáo dục trong bối cảnh nền kinh tế - xã hội thay đổi theo hướng thị trường và hội nhập quốc tế cũng là một “rào cản” vô hình về tư duy. Công tác chỉ đạo, điều hành còn yếu kém, bất cập nên chậm đưa ra những quyết sách đồng bộ ở tầm bao quát. Việc cải cách giáo dục chưa theo kịp bước chân thần tốc của sự phát triển kinh tế - xã hội và luồng gió hội nhập. Nguồn tài chính cho giáo dục còn hạn hẹp và quản lý chưa tốt nên ảnh hưởng đến việc triển khai các hoạt động thực hiện chiến lược giáo dục. Những bất cập đó đã gây ra mặt trái mà những ai có trách nhiệm với giáo dục cần phải thẳng thắn nhìn thấy và tìm cách khắc phục trong việc triển khai thực hiện chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011-2020.

3. Chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020 nêu 4 quan điểm chỉ đạo gồm: Thứ nhất, phát triển giáo dục phải thực sự là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Nhà nước và của toàn dân. Thứ hai, xây dựng nền giáo dục có tính nhân dân, dân tộc, tiên tiến, hiện đại, XHCN, lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng. Thứ ba, đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa, hội nhập quốc tế, thích hợp với nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, gắn với phát triển khoa học và công nghệ. Thứ tư, hội nhập quốc tế sâu rộng về giáo dục trên cơ sở bảo tồn và phát huy bản sắc dân tộc, giữ vững độc lập, tự chủ định hướng XHCN.

Các giải pháp đột phá mà chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020 đề ra gồm: Đổi mới quản lý giáo dục, phát triển nhân lực ngành giáo dục, đổi mới nội dung, phương pháp và kiểm tra - đánh giá. Bên cạnh đó, tăng cường đầu tư cho giáo dục, tăng cường gắn đào tạo với sử dụng, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ đáp ứng nhu cầu xã hội. Đồng thời tăng cường hỗ trợ giáo dục đối với các vùng khó khăn, dân tộc thiểu số và đối tượng chính sách xã hội. Phát triển khoa học giáo dục, mở rộng và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế. Có như vậy, đến năm 2020 nền giáo dục nước ta mới được đổi mới căn bản và toàn diện, chất lượng giáo dục mới được nâng cao. Giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, năng lực sáng tạo kỹ năng thực hành được chú trọng đáp ứng mọi nhu cầu nhân lực, đảm bảo công bằng xã hội trong giáo dục và cơ hội học tập suốt đời cho mỗi người dân để từng bước hình thành xã hội học tập.

Phan Ngọc Quang (ghi)

Mục tiêu cụ thể của ngành giáo dục vào năm 2020: Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi vào năm 2015; giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng xuống dưới 10%. Về giáo dục phổ thông: 99% học tin học, 95% học THCS đúng độ tuổi, THPT và tương đương 80%. Trẻ khuyết tật đi học 70%. Tỉ lệ lao động qua đào tạo ĐH và TCCN 70%, đạt 350 đến 400 sinh viên/ vạn dân…

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Bài viết liên quan
Video Clip