A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp giúp trẻ 5 - 6 tuổi vùng dân tộc phát triển ngôn ngữ"

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ 5-6 TUỔI VÙNG DÂN TỘC THIỂU SỐ PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ

 

Biện pháp 1:.  Dạy trẻ nhận biết và luyện phát âm đúng 29 chữ cái Tiếng Việt

        Nội dung phát triển ngôn ngữ Tiếng Việt cho trẻ không  chỉ là  dạy trẻ phát âm, dạy trẻ tập tô chữ cái mà còn dạy trẻ đọc đúng các từ, hiểu được nội dung của từ và biết dùng từ để diễn đạt thành câu. Muốn được như vậy, trước hết ta phải giúp trẻ nhận biết và phát âm đúng 29 chữ cái trong Tiếng Việt.Chúng ta biết trẻ nhỏ thường phát âm không chính xác (chẳng hạn:  chữ "s" (sờ) phát âm thành “xờ”, Chữ "l" (lờ) phát âm thành “nờ”, những chữ cái có  cấu tạo khó "e", “r”, “g”...trẻ khó phát âm).  Việc phát âm của trẻ không đúng chủ yếu là do cơ quan phát âm của trẻ chưa linh hoạt, chưa nhạy cảm và chưa chính xác. Trẻ chưa biết cách điều chỉnh hơi thở ngôn ngữ và giọng nói cho  phù  hợp với nội dung nói nên  việc phát âm các chữ cái là  rất khó. Mặt khác, đặc điểm tâm lý của trẻ mầm non là “dễ nhớ dễ quên”. Vì vậy, các kiến thức mới cung cấp cho trẻ nếu không thường xuyên  ôn  luyện trẻ sẽ nhanh chóng quên ngay khi lĩnh hội kiến thức khác.Vì vậy, để trẻ phát âm đúng và ghi nhớ chữ cái được lâu cần phải

được luyện tập thường xuyên, mọi lúc mọi nơi và thời gian lâu dài. Trước khi cho trẻ làm  quen  một chữ cái mới, tôi chú ý phát âm mẫu rõ  ràng,  chính  xác  và sau đó tập cho trẻ phát âm nhiều lần. Trẻ làm  quen  không  chỉ đơn thuần là chữ cái mà gắn liền với các từ ngữ có ý nghĩa kèm theo hình ảnh hay đồ dùng trực quan, sinh động

gây hứng thú cho trẻ.

Ví dụ:  Khi cho trẻ làm quen với chữ cái “e” trong chủ điểm “ Gia đình thân yêu”, tôi cho trẻ xem tranh mẹ bế bé c dưới bức tranh có từ  “ Mẹ bế bé”.  Tôi  cho  xuất hiện thẻ chữ rời được xếp thành  từ “ Mẹ bế bé”.  Trẻ nhận biết trong từ “Mẹ bế bé”  có  bao  nhiêu  tiếng? Có mấy  chữ cái? Sau đó tôi cho trẻ tìm và đọc những chữ cái trẻ đã được học. Cứ thế, tôi lần lượt giới thiệu chữ cái mới, phát âm mẫu và cho trẻ phát âm nhiều lần. Tôi  chú  ý  phân  tích  rõ  cấu tạo chữ để trẻ ghi nhớ được sâu hơn cấu tạo của chữ cái và  trẻ nhận biết một cách chính xác từng chữ cái. Mặt khác, trong hoạt động mọi lúc mọi nơi, tôi thường chú ý luyện tập cho trẻ nói đúng, sữa sai kịp thời nhất là đối với trẻ yếu.

          Bên cạnh đó, tôi cũng chú ý giúp cho trẻ nhận biết và phát âm chữ cái dễ dàng thông qua các trò chơi đơn giản nhưng khá hứng thú đối với trẻ. Trẻ ở lứa

tuổi này  các  hoạt động thường được tổ chức dưới hình  thức học mà chơi, chơi mà học. Trẻ rất ham thích được học qua hình ảnh trực quan,tổ chức hoạt động thông qua các trò  chơi. Nắm bắt được đặc điểm này, tôi đã không ngừng sưu tầm những trò chơi hay, mới lạ trên sách báo, tạp chí để đưa vào dạy trẻ phù hợp theo nội dung từng chủ điểm

             Ví dụ : Trò chơi luyện phát âm chữ cái “e”Khi học chữ cái “e” tôi cho trẻ đọc các bài thơ có vần điệu dễ đọc

 Ngoài  ra,  tôi  còn  cho  trẻ nhận biết và  phát  âm  chữ cái qua nhiều trò

chơi khác như: “Xếp chữ cái bằng hột hạt” “Nối chữ cái với từ có chứa chữ cái đó”.

 

      Trò chơi “Chọn chữ cái theo yêu cầu của cô” gắn trên đồ dùng đồ chơi, “Xếp các nét cơ bản tạo thành chữ cái”, “Tìm và gạch chân các chữ cái có trong từ, câu, bài thơ, đồng dao...”.

 

       

         Bên  cạnh đó, tôi luôn tranh thủ thời gian tự làm thêm  một số đồ dùng đồ chơi cho trẻ được thực hành  trải nghiệm.  Vì trẻ được thực hành trải nghiệm nhiều với đồ dùng đồ chơi sẽ giúp trẻ ghi nhớ chữ cái một cách sâu sắc hơn. Từ đó cũng góp phần không nhỏ vào việc cung cấp vốn Tiếng Việt cho trẻ. Qua một thời gian thực hiện, lớp tôi tiến bộ rõ  rệt. Cháu hứng thú trong học tập, nhiều cháu thuộc chữ cái và  phát  âm đúng chữ cái do tôi cung cấp.

Biện pháp 2: Phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua một số hoạt động

( HĐC, HĐG, Sinh hoạt chiều, đón trẻ, trả trẻ...)

         Đa số tất cả các hoạt động ( HĐC, HĐG, Sinh hoạt chiều, mọi lúc mọi nơi

...) đều có thể phát triển ngôn ngữ cho trẻ nếu chúng ta biết tìm tòi, khám

phá,  lựa  chọn nội dung phù  hợp để truyền tải đến trẻ. Trong đó phải kể đến một số hoạt động ưu thế (văn học, môi trường xung quanh, hoạt động góc, mọi lúc mọi nơi...).

   Hoạt động làm  quen  với văn học là  tiết học chiếm ưu thế nhất so với các tiết học khác khi thực hiện nhiệm vụ giáo dục ngôn ngữ, đặc biệt là hình thành và phát triển vốn từ, phát triển lời nói mạch lạc và phát triển ngôn ngữ nghệ thuật.                 Tôi luôn chú ý linh hoạt trong việc lựa chọn cho trẻ tiếp xúc với ca dao, đồng dao, thơ, truyện,...Khi  cho  trẻ làm quen  với tác phẩm văn học, tôi không chỉ dừng lại ở mức độ đơn giản là cho trẻ nhớ nội dung truyện, nhớ lời thoại và một số sắc thái biểu cảm, mà tôi chú ý nghiên cứu kĩ tác phẩm để đưa ra hệ thống câu hỏi logíc để trẻ dễ dàng tiếp thu được nội dung tác phẩm.

    Hình thức đóng kịch và kể chuyện sáng tạo được xem là một hình thức để trẻ có thể thể hiện lại một cách phong phú và sáng tạo những gì trẻ thu nhận được sau  khi  nghe  kể chuyện cũng được tôi chú trọng. Khi trẻ trả lời các câu hỏi chưa trọn câu hoặc câu sai về trật tự từ tôi chú ý sửa sai cho trẻ, nhắc nhở trẻ trả lời trọn câu. Làm  quen  với môi trường xung quanh cũng là  một trong những hoạt động tạo cơ hội cho trẻ phát triển ngôn ngữ thông qua việc cung cấp cho trẻ những biểu tượng về thế giới xung quanh. Qua đó trẻ biết được những từ chỉ tên gọi, đặc điểm, tính chất, công dụng, cách sử dụng chúng. Từ đó vốn từ của trẻ được mở rộng và phong phú hơn. Tôi luôn chú ý  sử dụng các nhóm phương pháp trực quan, dùng  lời, thực hành,  trò  chơi để trẻ dễ dàng  tiếp thu kiến thức, tham gia vào hoạt động tích cực hơn.

    Ví dụ: Đối với một số tiết học theo chủ điểm gần gũi với trẻ, chẳng hạn “

Trường mẫu giáo của bé”tôi đã sử dụng các loại đồ chơi thật cho trẻ được tri giác, thích sự hứng thú của trẻ khi tham gia hoạt động. Tôi sử dụng phương

pháp dùng lời, cho trẻ được phát biểu ý kiến riêng  của mỗi trẻ. Tôi chú ý sữa lỗi ngữ pháp cho trẻ bằng cách nhắc lại những câu trẻ nói sai giúp trẻ sữa lại cho đúng.Trong quá trình đàm thoại tôi thường dùng những câu hỏi mở để kích thích sự phát triển tư duy của trẻ. Cứ thế trẻ được thoải mái bày tỏ những hiểu biết của mình.

    Ví dụ: Câu hỏi “ Cháu đang làm  gì  thế?”, “Cháu thấy trò  chơi đó như

thế nào?” thay cho những câu hỏi “ Cháu đang xem tranh à?”, “ Cháu có thích trò chơi đó không?” Không  những thế, vào  các  hoạt động mọi lúc mọi nơi tôi cũng dành nhiều thời gian rãnh rỗi cung cấp thêm cho trẻ phát triển vốn từ, diễn đạt mạch lạc. Giờ đón trẻ, trả trẻ tôi luôn vui vẽ, gần gũi, thân thiện trò chuyện với trẻ về những kiến thức trẻ học trong ngày,  những sinh hoạt ở gia đình  trẻ kích thích trẻ trả lời. Từ đó tôi có thể nắm bắt khả năng phát triển ngôn ngữ của trẻ và có biện pháp phù hợp luyện tập thêm cho trẻ.

      

Giờ chơi tự do tôi hay dẫn trẻ đến các góc trò chuỵện và phát âm, đọc

các từ có trong tranh, từ  ở mỗi góc, tôi cho trẻ chỉ vào chữ và phát âm nhiều lần.   

     Qua nhiều lần trẻ lớp tôi phát âm chuẩn hơn, mạnh dạn hơn trong giao tiếp với cô, với bạn, bạn biết chỉ cho bạn chưa biết, hoặc mạnh dạn đến hỏi cô,  trẻ lớp tôi không còn rụt rè nữa.

      Ngoài  ra  trong  giờ hoạt động ngoài  trời tôi  cho  trẻ ôn kiến thức đã  học qua trò  chuyện, đọc thơ, kể chuyện, chơi các trò chơi dân gian, cho trẻ đọc đồng dao, ca dao trong hoạt động này giúp trẻ phát âm, đọc thành thạo hơn, lưu loát hơn. Hay vào các giờ hoạt động góc, chủ yếu ở các góc phân vai, tôi chú ý hướng dẫn gợi mở cho trẻ được giao lưu trao đổi mua bán trò  chuyện với nhau.  Từ đó khắc sâu, mở rộng thêm  cho  trẻ vốn từ, diễn đạt câu mạch lạc, mở rộng vốn kinh nghiệm sống.Những buổi sinh hoạt chiều, tôi thường tổ chức cho trẻ tập kể chuyện sáng tạo từ những bức tranh. Trẻ được quan sát, thảo luận cùng nhau và kể lại câu chuyện theo sự tưởng tượng, sáng tạo của mỗi trẻ. 

III.  KEÁT LUẬN:

       Qua việc áp dụng một số kinh nghiệm của bản thân vào việc tổ chức cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi  phát triển ngôn ngữ, đã thu được nhiều kết quả tốt.

      Đạt 80% trẻ trong lớp được nâng cao rõ rệt, trẻ hứng thú tham gia học, phát biểu, kể chuyện và đóng kịch…Trẻ nhanh nhẹn, năng động, tự tin hồn nhiên trong giao tiếp với mọi người.

            Trẻ tham gia đóng kịch thể hiện tốt vai diễn.

       Phụ huynh nhiệt tình ủng hộ mang thêm đồ dùng, đồ chơi sưu tầm thêm tranh ảnh, sách báo, tranh truyện phù hợp với chủ đề nhằm góp phần phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ, trẻ hứng thú khi kể chuyện.

 

      

                                                                                             Người viết

                                                                                         Tập thể giáo viên


Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Tin liên quan
Tin tức
Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 1
Hôm qua : 1
Tháng trước : 54