A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

CẢM NHẬN VỀ TIẾT KHOA HỌC- HỌC THẬT VUI

        Nắng ấm dần lên xua đi làn hơi lạnh giá của những chiều đông mưa phùn. Cũng như mọi tuần trước, 13 giờ 30 phút chiều ngày 19/12/2018, chúng tôi có mặt đông đủ tại phòng học lớp 4A để dự sinh hoạt chuyên môn. Sinh hoạt chuyên môn của trường tôi trong tuần 16 này là tiết khoa học lớp 4 với bài Không khí gồm những thành phần nào? do cô giáo Hà Thị Xuân thực giảng theo phương pháp bàn tay nặn bột. Đây là tiết học để lại trong tôi nhiều ấn tượng khó quên.

     Sau lời giới thiệu của Chủ tịch hội đồng tự quản lớp, cô và trò tự tin bước vào tiết học. Giọng nói nhẹ nhàng, thân thiện của cô Xuân vang lên: “Không khí có tính chất gi?”.                 Những cánh tay mạnh mẽ giơ cao giành quyền trả lời. Tôi đọc được sự hứng khởi của các em hiện rõ trên nét mặt ngay từ những giây phút đầu của giờ học.  Sau nụ cười hài lòng về việc nắm bài cũ của các em, cô Xuân nêu câu hỏi tiếp: Theo em, không khí gồm những thành phần nào? Rất nhanh nhẹn, học sinh bắt tay ngay vào việc bộc lộ quan điểm ban đầu của mình trên vở khoa học. Nhìn các em cắm cúi viết, tôi biết các em đang gửi gắm hết những hiểu biết của mình vào trang giấy.

Học sinh đang dự đoán về thành phần của không khí

        Liếc mắt nhìn sang nhóm 6, tôi thấy Tùng đang tư lự điều gì đó. Đạt, ở nhóm 4 cũng vậy. Các em đang băn khoăn thành phần là gì hay đang lựa chọn câu từ cho những suy đoán của mình được chính xác hơn chăng?

Học sinh Tùng gặp khó khăn khi dự đoán thành phần của không khí

        Phút bộc lộ quan điểm cá nhân trên vở qua đi, học sinh nhanh chóng thống nhất ý kiến trong nhóm. Đây là giờ phút cũng hết sức thú vị. Các em chụm đầu vào nhau trình bày ý kiến của mình để tập hợp trên bảng nhóm rất tự nhiên. Thấy Ngọc hồi hộp viết sai tẩy xóa nhiều, Thùy Dung vội lên tiếng: Để mình ghi giúp bạn. Điều đó chứng tỏ các em đã được học tập dưới hình thức này rất nhiều lần và đã trở thành thói quen, nếp học tập khá tốt. Dõi mắt về phía Tùng, Đạt , tôi sững lại vì thấy các em gần như chỉ lắng nghe các bạn trong nhóm bày tỏ. Lại gần để xem vở, tôi mới biết các em suy đoán gặp khó khăn, không giống một chút nào của bạn, hơn nữa các em này chưa mạnh dạn, tự tin trong học tập.

 

Kết quả dự đoán về thành phần không khí của HS Tùng

         Vậy làm thế nào để các đối tượng học sinh này học tập hiệu quả hơn? Cô giáo đã thực sự gắn kết kiến thức bài cũ với bài mới chưa? Nếu điều chỉnh câu hỏi nêu vấn đề một chút thôi “Xung quanh chúng ta, ở những khoảng không, chỗ trống của vật đều có không khí. Vậy theo em, không khí gồm những thành phần nào?” thì kết quả suy đoán của Tùng, Đạt, Vũ có tốt hơn không? Các em có tự tin trao đổi với bạn không?

         Đang băn khoăn cho sự thu mình của Tùng, Đạt thì giọng Ngọc (nhóm 4) vang lên: Hai bạn có ý kiến gì không? Đạt, Vũ bối rối cất tiếng ngập ngừng, run run : Chúng mình nhất trí với ý kiến các bạn. Câu hỏi của Ngọc như tiếp thêm sức mạnh cho Đạt   Vũ. Ánh mắt sáng lên.

     Sau khi khéo léo hướng dẫn học sinh tổng hợp dự đoán ban đầu về thành phần không khí của các nhóm, cô Xuân cho các em thảo luận 2 phút nêu câu hỏi nghi vấn cho những dự đoán mình vừa nêu. Thật là nhanh và cũng hết sức sôi nổi:

    Phương Anh: Có phải khí ô xi duy trì sự cháy không?

    Minh Ngọc: Có phải khí ni-tơ không duy trì sự cháy không?

    Trang: Trong không khí có ni-tơ phải không?

    Lộc: Trong không khí có khí các-bô-níc không?

    Mai Trang: Trong không khí có khí bụi không?

    Khánh Duy: Trong không khí có vi khuẩn phải không?

    Duy Lợi: Trong không khí có nước phải không?

Tổng hợp câu hỏi nghi vấn về dự đoán thành phần không khí

    Các em lựa chọn phương án giải đáp thắc mắc cũng hết sức bất ngờ. Hầu hết học sinh hào hứng, tò mò mong muốn khám phá kiến thức, làm sáng tỏ thắc mắc của mình về thành phần của không khí qua quan sát và thực hành thí nghiệm.

         Quả thật đúng như tôi nghĩ. đã chủ động tham gia cùng bạn, Đạt cũng mạnh dạn giơ tay phát biểu mặc dù chưa được tự tin cho lắm. Vậy là sự khéo léo của cô, sự chủ động của bạn đã tiếp thêm sức mạnh cho học sinh nhút nhát trong giao tiếp, non yếu trong kiến thức tham gia hoạt động cùng bạn.

Đạt và Vũ giơ tay nêu phương án giải đáp thắc mắc về thành phần của không khí

      Bước sang phần tiến hành thí nghiệm, học sinh tham gia rất tích cực, các em bắt tay ngay vào chọn đồ dùng: nến, cốc, đĩa, bật lửa, nước, ... để thực hành thí nghiệm. Lớp học lúc này sôi động hẳn lên. Nhìn những gương mặt rạng ngời, hình ảnh chụm đầu vào nhau cùng thực hành thí nghiệm, thảo luận khiến tôi rất tâm đắc.

        Đây là lúc các em cần phối hợp, chia sẻ với nhau để khám phá tìm ra kiến thức bài học. Chính sự hỗ trợ, tương tác nhau khi làm việc trong nhóm giúp các em chan hòa, cởi mở với nhau hơn. Hoạt động này diễn ra hết sức tự nhiên không mang tính hình thức chút nào mà thực sự các em được làm việc, được tự tìm tòi trên vật thật để chiếm lĩnh kiến thức.

 

Niềm vui của nhóm 4 khi thực hiện thí nghiệm thành công

Học sinh Đạt và Vũ tham gia làm thí nghiệm 2

   Tôi thấy được vẻ háo hức đang hiện lên trên từng khuôn mặt mỗi học sinh và thích thú ngắm nhìn nụ cười rạng rỡ trên môi các em khi hoàn thành nhiệm vụ. 

  Việc báo cáo kết quả hoạt động của các nhóm cũng hết sức hấp dẫn. Các em rất tự tin trình bày cách thực hiện, kết luận của nhóm mình qua hai thí nghiệm.

    Phương Anh tự tin chia sẻ cùng các bạn:

   + Vì sao mực nước ở bên trong cốc nhiều hơn ngoài cốc?

   + Vì sao nến đang cháy, úp cốc vào nến lại tắt?  

   + Qua thí nghiệm trên, nhóm bạn chứng minh được điều gì?....            

Phương Anh mô tả lại thí nghiệm, kết luận của nhóm 3 và chia sẻ với các nhóm khác

    Khánh Duy, Lộc cũng chẳng kém phần:

    + Vì sao bạn biết trong chai có khí các-bô-níc?

Lộc đang mô tả lại thí nghiệm và kết luận của nhóm 2

  Nhìn những gương mặt nhỏ nhắn, rạng ngời hướng lên nghe bạn trình bày rồi tham gia chia sẻ cùng bạn giúp tôi nhận ra rằng: Cô không chỉ rèn được kĩ năng sống, kĩ năng làm việc theo nhóm mà qua đây kĩ năng giao tiếp của các em được thể hiện một cách rõ nét. Trước khi kết thúc bài học, cô Xuân khéo léo dẫn dắt học sinh liên hệ thực tế cuộc sống hết sức chân thực. Các em nêu khá tốt những hành động thiết thực để bảo vệ bầu không khí trong lành.

    Tiết học tưởng chừng sẽ trôi qua trong niềm hân hoan của cô và trò thì giọng cô hiệu phó vang lên:

          + Các em thử nghĩ xem: trong thí nghiệm của các em, nếu cô thay đĩa đựng nước bằng bát và cho nhiều nước hơn (khoảng lưng bát) thì sau khi nến tắt, lượng nước ngoài bát nhiều hơn hay ít hơn trong cốc?

           + Nước có tràn đầy cốc không?

   Câu trả lời nhận được từ hai em không như mong muốn của cô. Chúng tôi giật mình nhìn lại: Vậy thực sự học sinh đã hiểu bản chất thí nghiệm chưa? Nên linh hoạt thay đổi phương pháp như thế nào để giúp học sinh hiểu sâu hơn kiến thức bài học.

   Qua trao đổi phân tích bài học, chúng tôi thấy được cần cho học sinh giải quyết trước 4 thắc mắc: Trong không khí có khí các-bô-níc không? Trong không khí có khí bụi không? Trong không khí có vi khuẩn phải không? Trong không khí có nước phải không? dựa vào kiến thức bài trước các em đã học như sự trao đổi chất ở người, con người cần gì để sống; ba thể của nước, vòng tuần hoàn của nước và liên hệ từ thực tế cuộc sống như việc vệ sinh trường lớp, các phương giao thông đang hoạt động trên đường; rác thải bừa bãi gây khói, bụi, vi khuẩn trong bầu không khí.

    Sau đó khéo léo hướng các em chọn phương án làm thí nghiệm với 3 thắc mắc còn lại đồng thời cần xen lồng hình thức dạy học cộng tác theo tiến trình giải quyết vấn đề vào phần thực hành thí nghiệm theo hai bước:

         Bước 1: Gắn nến vào đĩa (bát, thau), đổ nước vào đĩa (bát, thau), úp cốc vào nến, quan sát mực nước trong và ngoài cốc.

         Bước 2: Bỏ cốc ra, đốt nến, úp cốc vào nến, quan sát nến cháy như thế nào? Mực nước trong và ngoài cốc ra sao? Ghi hiện tượng vào phiếu học tập rồi trao đổi trong nhóm rút ra kết luận.

    Việc linh hoạt, mạnh dạn thay đổi hình thức học tập trên không những sẽ cuốn hút các em vào hoạt động tích cực, mang lại hiệu quả học tập không chỉ dừng lại ở mức đạt mục tiêu bài học mà nó còn giúp học sinh hiểu sâu hơn kiến thức của bài.

       Buổi sinh hoạt chuyên môn đã khép lại. Chúng tôi, mỗi giáo viên trường Tiểu học Đồng Việt lại có thêm một kinh nghiệm mới trong giảng dạy. Đặc biệt là vai trò của thầy cô giáo, của bạn trong việc hòa đồng, khích lệ học sinh nhút nhát, chưa mạnh dạn tự tin cùng tiến bộ và cách phối hợp linh hoạt các phương pháp dạy học nhằm phát huy tối đa tính tích cực của học sinh để tiết học mang lại hiệu quả cao, thành công.

 


Tác giả: Hoàng THị Khanh
Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Bài viết liên quan