Bài học về giáo dục tình yêu Tổ quốc

    Tình yêu quê hương đất nước chính là điều kỳ diệu nhất, thiêng liêng nhất, là sức mạnh tuyệt vời, giúp dân tộc Việt Nam bao lần  đứng vững trước những thử thách nghiệt ngã của lịch sử. Chính vì thế, giáo dục tình yêu quê hương đất nước là vấn đề rất quan trọng trong gia đình, nhà trường và xã hội. Nhất là trong thời đại ngày nay đất nước đang trên đà hội nhập quốc tế, có một số thanh thiếu niên, học sinh sinh viên sống thiếu lý tưởng, thiếu niềm tin, thiếu lòng tự hào và kiêu hãnh dân tộc.

     VậyThế nào là yêu Tổ quốc?Làm thế nào để khơi dậy trong các em học sinh tình yêu Tổ quốc? Đây là một vấn đề được đặt ra trong buổi sinh hoạt chuyên môn đầu tiên của năm học mới vào ngày 18/9/2019 tại trường Tiểu học Lãng Sơn, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang- nơi tôi đang công tác.

Hôm đó, cô giáo Trương Thị Ngát tổ chức một giờ học Luyện từ và câu tại lớp 5D bài “Mở rộng vốn từ: Tổ quốc”. Xuyên suốt giờ học là 3 hoạt động chính:

 Hoạt động 1, học sinh tìm hiểu nghĩa của từ “Tổ quốc” và tìm những từ đồng nghĩa với từ “Tổ quốc”.

Hoạt động 2, học sinh tìm các từ có tiếng “quốc” có nghĩa là nước, giải nghĩa 1 số từ vừa tìm được.

Hoạt động 3, học sinh đặt câu với 1 số từ tìm được ở hoạt động 2.

Học sinh học tập thoải mái, chủ động trao đổi bài học

   Ấn tượng đầu tiên trong tôi là hình ảnh các em học sinh học tập khá thoải mái, chủ động trao đổi bài học, tự tin chia sẻ trước lớp, lắng nghe bạn phát biểu, biết tìm sự trợ giúp từ phía bạn và cô giáo. Tôi biết đây là thành quả của bao tháng ngày thầy cô cùng các em học tập và rèn luyện. Giờ học diễn ra có lúc căng thẳng, có lúc vỡ òa trong niềm vui khi các em khám phá một điều mới mẻ. Sự tương tác giữa cô và trò, giữa trò và trò nhịp nhàng vàkhá sâu sắc.

  Tôi thích cách vào bài của cô giáo.Thông qua trò chơi, cô vừa kiểm tra được bài cũ, vừa dẫn dắt các em vào bài mới một cách tự nhiên. Các em không hề có cảm giác cô giáo đang kiểm tra bài nên tất cả học sinh đều tích cực tham gia, kể cả học sinh yếu kém. Như vậy việc tạo ra hoạt động học mà chơi, chơi mà học là việc làm vô cùng hiệu quả giúp học sinh có tâm thế tốt khi bước vào bài học mới.

Học sinh đang chăm chú tra từ điển để hiểu nghĩa từ

    Tôi ấn tượng với cách cô giáo trợ giúp học sinh ở hoạt động 2. Khi quan sát thấy các em khó khăn trong việc giải nghĩa từ, cô đã gợi ýcho các em tra từ điển. Các em đọc ngấu nghiến, tìm hiểu nghĩa của các từ có tiếng “quốc” (có nghĩa là “nước”) như: quốc ca, quốc kì, quốc hiệu, quốc phục, quốc tang…Kết thúc bài học là hoạt động học sinh đóng vai trò là hướng dẫn viên du lịch giới thiệu về quê hương mình. Song vì tiết học đã kéo dài 40 phút nên chỉ có 1 em phát biểu, còn lại các em về nhà tự làm. Trong suy nghĩ của tôi, mọi việc đến đây là khá suôn sẻ.

     Sau bài học,chúng tôi gặp nhau chia sẻ về các vấn đề của bài học. Người thì đánh giá về hình thức tổ chức các hoạt động, người thì đánh giá việc học của học sinh, sự tương tác giữa cô và trò, giữa các em với nhau, người đánh giá về việc hình thành những phẩm chất năng lực thông qua việc học... Nói chung ai cũng cảm nhận đây là giờ học hay, khá nhiều điều để chúng tôi học hỏi. Mỗi người đều có những bài học cho riêng mình và chia sẻ cùng đồng nghiệp. Bỗng tất cả bắt đầu trùng xuống khi cô Thanh Thu – PHT chỉ đạo chuyên môn đặt câu hỏi: “Vấn đề giáo dục tình yêu Tổ quốc cần thể hiện như thế nào?”.

     Vài phút trôi qua, mọi người bắt đầu trao đổi theo nhóm rồi chia sẻ. Cô Ngát cho rằng hoạt động giáo dục tình yêu Tổ quốc là ở cuối bài, khi các em đóng vai trò là hướng dẫn viên du lịch. Học sinh nói được về quê mình thì chính là lúc học sinh tự hào lắm. Mọi người đồng tình và chia sẻ khá sâu nội dung này. Không dừng lại ở đó, cô Thanh Thu – PHT bắt đầu chia sẻ. Cô cho rằng chúng ta có thể giáo dục tình yêu Tổ quốc ở nhiều thời điểm khác nhau của bài học. Đơn giản là ở hoạt động giải nghĩa từ (hoạt động 2), khi các em hiểu “Quốc ca” là bài hát chính thức của một nước, chúng ta có thể đưa ra một số câu hỏi nhỏ nhằm gắn bài học với thực tế. Chẳng hạn: “Bài hát Quốc ca của nước ta là bài hát nào? Do ai sáng tác? Chúng ta thấy bài hát đó thường xuất hiện khi nào? Các em có thường xuyên hát nó ko? Ý nghĩa của bài hát đó? Các em có thể hát được bài hát đó lúc này không…”. Hoặc khi các em hiểu “Quốc kì” là lá cờ chính thức của một nước. Lúc đó ta có thể hỏi: “Quốc kì nước ta có đặc điểm như thế nào? Nền đỏ sao vàng tượng trưng cho điều gì?”… Những câu hỏi tưởng chừng đơn giản như thế nhưng nó đòi hỏi các em phải tư duy khá sâu, phải biết liên hệ kiến thức thực tế, từ đó mới giúp các em hiểu lài sâu, nhớ bài lâu. Và đặc biệt, thông qua đó giúp các em hiểu được ý nghĩa đích thực của những điều đơn giản các em vẫn làm hàng ngày, hàng tuần. Các em sẽ hiểu tại sao vào sáng thứ hai hàng tuần các em lại thực hiện nghi lễ chào cờ và hát quốc ca? Tại sao người ta lại làm điều đó ở những ngày lễ hoặc sự kiện trọng đại? Tại sao các vận động viên thi đấu quốc tế thường phất cao ngọn cờ Tổ quốc và đặt trên ngực trái?… Và hơn hết, đó là cách mà chúng ta khơi dậy trong các em tình yêu quê hương đất nước, khơi dậy lòng tự hào dân tộc một cách rất tự nhiên, chứ không phải dùng đến câu hỏikiểu “Em có yêu nước không? Em phải làm gì để bày tỏ lòng yêu quê hương đất nước”… Với những câu hỏi sáo rỗng như vậy, chắc chắn chúng ta luôn nhận được từ học sinh câu trả lời cũng rất khuôn mẫu: Chúng em phải học giỏi để lớn lên xây dựng đất nước.

     Mọi người rất tâm đắc với những gì cô Thanh Thu nói. Cô tiếp tục chia sẻ: muốn giáo dục tình yêu quê hương, đất nước, con người cho học sinh thì bản thân mỗi giáo viên chúng ta phải hiểu được những việc làm thể hiện tình yêu ấy. Tinh thần yêu nước không phải là những điều gì đó quá xa xôi, trừu tượng mà ngược lại đó là những gì gần gũi, cụ thể trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta. Đối với các em, yêu Tổ quốc là yêu làng xóm của mình, yêu ngay chính ngôi nhà mảnh vườn của mình, yêu chính những cảnh vật xung quanh, yêu con đường đến trường, yêu khóm hoa ngoài cửa lớp. Để từ đó các em biết nâng niu quý trọng hạt thóc mẹ trồng, biết giúp bà chăm sóc những luống rau, biết nhổ cỏ vun tưới cho từng chậu cảnh, biết giữ gìn không gian nơi mình đang sống, biết vứt rác đúng nơi quy định, biết yêu loài vật... Thậm chí, nói một câu Tiếng Việt đúng ngữ pháp, đúng văn cảnh, thể hiện sự tự tôn với ngôn ngữ, văn hóa  dân tộc cũng là biểu hiện của lòng yêu nước. Yêu con người là biết yêu ông bà, cha mẹ, những người xung quanh, yêu chính người bạn ngồi bên cạnh, biết quan tâm giúp đỡ bạn khi gặp khó khăn, cho bạn mượn đồ dùng học tập, hướng dẫn bạn làm một bài toán khó, nhắc bạn đội mũ bảo hiểm, nhắc bạn đi xe đúng làn đường…Đó là những điều nhỏ nhất, cụ thể nhất nhưng ý nghĩa giáo dục vô cùng lớn. Mỗi việc tốt các em làm đều thể hiệnlòng yêu nước. Một học sinh biết tự hào về dân tộc sẽ ít làm điều sai trái hơn. Một học sinh biết tiết kiệm từng đồng lẻ nuôi heo đất giúp đỡ bạn nghèo, biết ơn những người vun đắp không gian em đang sống, biết trân trọng giữ gìntừng cuốn sách em đang đọc, biết nâng niu cả những con kiến nhỏ.. sẽ là một đứa trẻ giàu lòng vị tha, nhân ái và sâu sắc.Và mỗi thầy cô hãy vận dụng linh hoạt trong từng bài học để khơi dậy cho các em những điều đó. Việc làm này đòi hỏi sự kiên trì của thầy cô, không thể vội vàng, mà hãy từng chút, từng chút một. Có như vậy mới đạt được hiệu quả như mong muốn.

    Vâng! Đối với bản thân tôi, đây là tiết sinh hoạt chuyên môn rất ý nghĩa . Nó giúp tôi có một cái nhìn học sinh trong từng giờ học. Tôi sẽ lấy đó là bài học, là hành trang trong việc hình thành phẩm chất, phát triển năng lực, giáo dục đạo đức cho học sinh./.

                                                                                        Nguyễn Thị Thu – Giáo viên trường tiểu học Lãng Sơn

 

                                                                        

Bài tin liên quan
Chính phủ điện tử
Tin đọc nhiều
Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 2
Hôm qua : 4
Tháng 11 : 24
Năm 2019 : 483